كار ناگهانى بود از روى خطا ، نه از روى تدبير و اصل و دليل و قاعده . و نگاه دارد خدا مسلمانان را از شرّ چنين امرى . و هركس كه رجوع كند و برگردد به سوى اين نوع بيعتى ، پس بكشيد آن كس را . و از عجايب است جواب ملا على كه گفته : تقدير اين عبارت آن است كه : كانت بيعة أبى بكر فلتة وقى اللّه المسلمين عن شرّ الخلاف الذي كاد أن يظهر عندها ، فمن عاد إلى مثل تلك المخالفة الموجبة للتبديل ، فاقتلوه . « 1 » يعنى : قبول امامت ابى بكر ، كار ناگهانى بود و واقع شد از روى خطا و بىتدبيرى . خداى تعالى نگاه دارد مسلمانان را از شرّ خلاف آن و برگشتن آن ، كه نزديك باشد آنكه ظاهر شود نزد او . پس هركس كه عود نمايد به مثل آن مخالفت كه باعث تبديل خلافت او باشد ، پس بكشيد او را . چه ، اين كلام اصلا و قطعا معنى ندارد ، زيراكه اين مقدار حرف و تقدير در چنين جايى نمىتواند بود و باوجود آن ربط ندارد ؛ چرا كه نمىتوان گفت كه ، چون آن خلافت ، ناگهانى بود و بىوجه و تدبير ، پس خداى تعالى مسلمانان را از شرّ خلاف و برگشتن از آن نگاه دارد ، و كسى كه عود كند به آن برگشتن ، بكشيدش . به واسطهء آنكه امرى كه بىوجه و بىصورت واقع بوده باشد ، چرا مسلمانان را از خلاف آن نگاه دارد و چرا كسى كه از آن برگردد و به خلاف آن

--> ( 1 ) . شرح تجريد قوشچى ، ص 480 .